Handvest voor compassie enthousiast onthaald in de Mozes & Aäronkerk

Op donderdag 12 november 2009 vond in 32 landen de lancering plaats van het Charter for Compassion (Handvest voor Compassie). Dit is een initiatief van de Britse godsdienstwetenschapper en schrijfster Karen Armstrong. Het is bedoeld om de wereld humaner en vreedzamer te maken. Het handvest is door haar geschreven samen met een internationale groep van morele leiders van verschillende religies en levensovertuigingen, onder wie bisschop Tutu, rabbijn Soetendorp en islamoloog Tariq Ramadan. Voor de presentatie van de tekst in Nederland was de Mozes & Aäronkerk uitgekozen. "Omdat daar mensen van heel verschillende achtergrond en levensbeschouwing elkaar plegen te ontmoeten". Het Mozeshuis was tevens gevraagd als organisator van het gebeuren, samen met een speciale Nederlandse kerngroep, die rond het Charter is gevormd. Tijdens een druk bezocht symposium met lezingen van burgemeester Job Cohen, Tariq Ramadan, Herman Wijffels en rabbijn Awraham Soetendorp (zie elders op deze site) werd het Handvest gepresenteerd. Nadat Karen Armstrong met een videoboodschap nog eens had gewezen op de noodzaak van dit handvest in een door tegenstellingen verscheurde wereld, werd de tekst door rabbijn Soetendorp voorgelezen temidden van een aantal kinderen, die hij vanwege de gelijktijdigheid van de Dag van Respect had meegenomen. Daarna werd de tekst aan iedereen uitgedeeld door studenten van de Hogeschool van Amsterdam samen met een half mensfiguurtje van schuimrubber aan een sleutelhanger. Het idee was om met de buurvrouw of buurman in de kerk er een heel mens van te maken, hoe verschillend gekleurd en gevormd de afzonderlijke delen ook waren.

Overigens gaat het in het Handvest voor Compassie niet om 'een mooie tekst, waar iedereen zich in kan vinden'. De praktische uitwerking zal beslissend zijn voor het succes ervan. Hang hem niet in een mooi lijstje aan de muur, doe er wat mee! was de boodschap. Die viel in goede aarde.

Het symposium werd door de 350 deelnemers uit het hele land in het algemeen als zeer inspirerend ervaren. Dat was niet alleen te horen uit de reacties ter plekke, ook de evaluatie liet dat zien.

Hartverwarmend en bemoedigend

In de evaluatie die door 69 mensen (32 onder 50 jaar) werd ingevuld vielen woorden als: "Hartverwarmend en bemoedigend", "Als een mooie onderbreking van de algemeen negatieve houding die er in Nederland heerst (tegen allochtonen, minderheden, anders zijn", "Weer opnieuw mogen luisteren naar waar het om gaat in het leven." "Een voorrecht om erbij te zijn." Negatieve of zelfs maar relativerende opmerkingen hebben we niet gevonden. Gevraagd naar de reactie wat deelnemers het meest heeft geïnspireerd werd genoemd: 'De grote belangstelling' maar ook: "De bevestiging dat alles met elkaar in verbinding staat: compassie voor jezelf, compassie voor een ander, verbeter jezelf en verbeter de wereld." "Diversiteit van de aanwezigen/sprekers en leeftijden." Overigens, ook een kreet als 'de rappers waren super!!' willen we hier doorgeven. 's Middags waren er twee colleges, van Harry Kunneman en Wim Kuin en in totaal 12 workshops 'om compassie op diverse terreinen van het leven te kunnen toepassen en oefenen.' Uit de workshops Ouders in Dialoog meldde een moeder: 'Het heeft mij aan het denken gezet over wat ik mijn dochter van bijna 4 mee ga geven over religie." De workshop Dag van Respect was voor een lerares aanleiding volgend jaar ook op haar school te introduceren: "Leerlingen in actie is inspirerend." Zelfs de kritische workshop "Compassie, wat nou compassie", waarbij in groepjes van drie of vier werd gediscussieerd over de voors en tegens van compassie en het handvest viel in de smaak: "Hier kreeg ik duidelijk de 'verwijten van anderen' te horen en dat inspireerde me toch." De workshop Meditatie was voor een vrouw aanleiding om te constateren: "Ontspanning en nieuwe energie is heel gemakkelijk en snel beschikbaar. Heel fijn." Tenslotte: "Compassie blijft oefenen, steeds weer opnieuw."

Het Mozeshuis heeft daarom in 2010 ook zelf vervolgactiviteiten gepland in het project Compassie nader beschouwd (zie onderaan deze pagina) Mochten anderen zich hierbij willen aansluiten of ook eigen projecten organiseren, laat het ons weten en stuur een mailtje aan mozeshuis@mozeshuis.nl met in de onderwerpregel 'compassie in de praktijk.'

Brief van Karen Armstrong na de lancering van het Charter aan iedereen die op wat voor manier ook heeft meegeholpen:

Dear friends,

I can scarcely believe that the Charter for Compassion has launched! Thank you so much for your support and all your hard work for a more compassionate world. I have been overwhelmed and humbled by the Charter's positive reception around the world. It is no exaggeration to say that the success of the launch was due to your efforts. The events, projects and programmes you developed for the launch were outstanding, and I know that much of the global media coverage about the Charter focused on your compassionate activities across the globe.

The Charter for Compassion started as an idea, a vision for a more compassionate world, but you have helped to turn that dream into a reality. Now, the real work starts! The launch was exactly that: a starting point. I have committed to work on the Charter for Compassion until my last breath, and I sincerely hope you will continue to support the Charter with your inspirational activities for as long as you are able to.

Please continue to use the online community, Charter for Compassion Connect, and encourage your colleagues, friends and family to affirm the Charter. As you may have seen from previous emails, on 31 December the names of all affirmers will be sent along with the Charter to five world leaders whose countries are engaged in conflict.

I wish you all a wonderful festive season, full of love and compassion, and look forward to working with you all in the New Year.

Yours,

Karen

De tekst:

Handvest voor compassie

Het principe van compassie of mededogen ligt ten grondslag aan alle religieuze, ethische en spirituele tradities; steeds opnieuw wordt daarmee een beroep op ons gedaan alle anderen te behandelen zoals wij zélf behandeld willen worden.
Compassie is onze drijfveer om ons onvermoeibaar in te zetten voor het verzachten van het leed van onze medeschepselen, om terug te treden uit het middelpunt van onze wereld en een ander voor het voetlicht te plaatsen, en om recht te doen aan de onschendbare heiligheid van ieder mens en een ieder, zonder enige uitzondering, te behandelen met volstrekte waardigheid, billijkheid en respect.
Daarbij hoort tevens de opdracht om er zowel in het openbare als in het privé-leven voor te waken geen enkele vorm van leed te veroorzaken. Door gewelddadig te handelen, door de kwaliteit van het leven van een ander te verslechteren, door de grondrechten van die ander te misbruiken of te ontkennen, en door haat te zaaien met laatdunkende uitingen over anderen - zelfs over onze vijanden - doen wij de menselijkheid die wij allen met elkaar delen geweld aan.
Wij erkennen dat wij er niet in zijn geslaagd een leven te leiden vervuld van compassie en dat sommigen uit naam van hun religieuze overtuiging het totale menselijke leed zelfs groter hebben gemaakt.
Daarom roepen wij iedere man en vrouw op om
- compassie opnieuw te maken tot de kern van moreel handelen en van religie
- terug te keren naar het oude principe dat iedere interpretatie van geschriften die aanzet tot geweld, haat of minachting geen enkele legitimiteit heeft
- garant te staan voor de verstrekking van correcte en respectvolle informatie over andere tradities, godsdiensten en culturen aan jongeren
- positieve waardering van culturele en religieuze verscheidenheid te stimuleren
- bij te dragen aan medeleven, gebaseerd op kennis, voor het leed van alle mensen - ook van hen die wij als onze vijanden zien.

Het is van wezenlijk belang dat wij compassie in onze gepolariseerde wereld maken tot een duidelijke, lichtende en dynamische kracht. Indien compassie is geworteld in principiële vastbeslotenheid om uit te stijgen boven egoïsme, kan zij politieke, dogmatische en religieuze grenzen slechten.
Als product van onze wezenlijke afhankelijkheid van elkaar, speelt compassie een fundamentele rol binnen menselijke relaties en bij een volwaardig mensdom. Compassie voert naar verlichting en is onmisbaar voor het realiseren van een eerlijke economie en een harmonieuze wereldgemeenschap die in vrede leeft met elkaar. (12-11-2009)

Wilt u het in het Engels voorgelezen door een zeer divers gezelschap in een filmpje horen ga dan naar http://charterforcompassion.org

Daar vindt u ook een overzicht van wie er achter staan en kunt u het Charter ondertekenen

De lezing van prof. dr. Harry Kunneman van de Universiteit voor Humanistiek tijdens de Charterdag 'Door het 'dikke ik' vreedzaam te begrenzen komt compassie dichterbij' vindt u op de site www.human.nl in het nieuwsarchief van de site bij 16 november 2009. Of tikt u in het zoekvenster de naam Kunneman in.

Achtergrondinformatie

Hieronder de aankondiging van het symposium samen met enige informatie over dit initiatief.

Initiatief

Het Charter for Compassion is een initiatief van de gerenommeerde Britse godsdienst wetenschapper en schrijfster Karen Armstrong*. Zij heeft een groot aantal boeken over wereldreligies op haar naam staan en ze is een vurig pleitbezorger van dialoog en ontmoeting. Volgens haar hebben de verschillende religieuze en ethische tradities gemeen dat zij allemaal een belangrijke rol toekennen aan het begrip 'Compassie'. In de praktijk vinden zij elkaar in de Gulden Regel: "Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet."

* Het laatste in het Nederlands vertaalde boek van Karen Armstrong is De kwestie God/ de toekomst van de religie (512 pag. € 22, 50) Het is oktober 2009 bij de Bezige Bij (www.debezigebij.nl) verschenen.

Gesteund door de Amerikaanse organisatie Technology, Entertainment, Design (TED) heeft Karen Armstrong, samen met morele en spirituele leiders van over de gehele wereld, aan het Charter for Compassion gewerkt. De korte en krachtige tekst die op 12 november voor het eerst te horen zal zijn, wil inspiratie bieden aan allen die zich inspannen voor een vreedzame wereld en een humane samenleving.

De Nederlandse presentatie van het Charter for Compassion vindt plaats op 12 november 2009 in de Mozes & Aäronkerk in Amsterdam.
Vertegenwoordigers uit verschillende maatschappelijke organisaties hebben zich ten doel gesteld het begrip compassie en de Gulden Regel te vertalen naar het dagelijks leven. Zij hopen op 12 november medestanders te ontmoeten.

Sprekers

Sprekers tijdens het ochtendprogramma zijn burgemeester Job Cohen, rabbijn Awraham Soetendorp, filosoof Tariq Ramadan en econoom Herman Wijffels. Zij zullen vanuit hun eigen invalshoek het belang van het Charter for Compassion belichten. Rabbijn Soetendorp zal tevens aandacht vragen voor de Dag van Respect, die ook op 12 november wordt gehouden.

Het middagprogramma bestaat uit twee rondes van in totaal 12 workshops en 2 colleges over verschillende maatschappelijke vraagstukken en concrete initiatieven waar Compassie en de Gulden Regel een rol in (kunnen) spelen.

Kunstzinnige en muzikale bijdragen, die aansluiten bij het thema, omlijsten de dag. Boekhandel Kirchner is aanwezig met een stand van boeken rond compassie.

Programma

Klik hier voor een overzicht van de workshops en colleges.

Zie ook:
www.charterforcompassion.com
www.globaltolerance.com/faq

Organisatie

Mozeshuis, centrum voor volwasseneneducatie en samenlevingsopbouw, in samenwerking met de Nederlandse kerngroep rond het Charter for Compassion en rabbijn Awraham Soetendorp.

Kerngroep Charter for Compassion:
Martien Schreurs en Marloes van Overbeeke, Universiteit voor Humanistiek
Petra Katzenstein, Joods Historisch Museum
Gülsima Tanriverdioglu, Stichting Islam & Dialoog
Christine van Duin, Netwerk Caleidoscopia
Fatima Zohra, Interreligieus Beraad Amsterdam Slotervaart
Lenore Hehenkamp, Voorlichtingsgroep COC Amsterdam
Wim Kuin en Glenn de Winter, Hogeschool van Amsterdam -Minor Zingeving en Samenleving
Everhard Mulder en Monica Neomagus, Mozeshuis / Mozes & Aäronkerk

Deze dag kwam tot stand dankzij bijdragen van Kerk en Wereld en subsidie van de Gemeente Amsterdam.

Op 12 november was Boekhandel Kirchner met een boekenstand aanwezig.

Vervolg op Charter of Compassion

Het Mozeshuis zal in 2010 een vervolg geven aan deze presentatie van het Charter middels een cursus Compassie nader beschouwd van drie bijeenkomsten (4,11,18 februari donderdag 19.30 - 22.00 uur) en een themadag Compassie nader beschouwd op zaterdag 20 maart (10.00 - 17.00 uur) met lezingen van Jotika Hermsen, ds. Hans Visser, Abdulwahid van Bommel en ds Ruben van Zwieten en o.a. een workshop meditatie van Peter Baert, Vipassanaleraar en yogadocent. Voor meer informatie: klik op "Compassie nader beschouwd" of wilt u één of meerdere folders per post ontvangen stuur dan een mailtje naar receptie@mozeshuis.nl met uw postadresgegevens. Iedereen kan hieraan deelnemen.